Nhân có bạn amymai muốn tán dương 10 điều thiện hay 10 giới. Tôi xin tùy hỷ công đức và chia sẻ thêm kiến thức của cá nhân.
10 điều thiện này, tương truyền thời Lý, Trần các bậc minh quân của nước ta đã có chiếu thư khuyên chúng dân thực hành nhằm tạo công đức cho mọi người.
1. KHÔNG SÁT SINH:
Ai sinh ra cũng có lòng ham sống, thánh nhân hay nói:"Đức hiếu sinh". Đức hiếu sinh nghĩa là lòng ham sống sợ chết vậy. Nếu không phải lẽ tự nhiên sinh, già, bệnh, chết mà một ai đó dù nhân gì, duyên gì có ý sát hại chúng sinh, cướp đoạt mạng sống của chúng sinh thì đều phạm tội sát sinh. Nếu ai đã từng xem người ta giết lợn thì biết. Ông đồ tể đến bắt lợn, con lợn như linh cảm rằng mình sắp bị giết thịt, nó chạy lồng lộn, kêu eng éc. Nếu ai chứng được Tha tâm thông sẽ hiểu được nó nói gì: "ối ối, xin đừng giết tôi, tôi có tội tinh gì đâu mà các ông giết tôi vậy?". Vì không ai hiểu nó, nên khi nó bị chọc tiết trong thần thức trước khi chết nảy sinh lòng oán hận rồi từ đó tiết ra một loại độc dược lan tỏa toàn thân. Người ăn thịt của nó sẽ lâu dần sẽ bị nhiễm độc. Chẳng vậy, mọi người hay nói có một số loài không có mật, chẳng qua khi bị giết chết con vật sợ quá mà tiêu đi thôi. Con gấu khi bị rơi từ trên cao hay bị thương nó thường tiết mật để làm lành vết thương. Có những người ác còn ăn óc khỉ, bắt con khỉ trói rồi dùng dao phay cái lớp xương ở ngoài, thò thìa, môi vào để múc óc ăn. Con khỉ lúc đó tru tréo, tay chắp lạy, nước mắt rỏ ròng ròng. Đáng thương thay! Hãy suy nghĩ để thấy rằng, nếu ta bị một ai đó âm mưu sát hại không thành, thì cái hận thù đó dường như không thể phai nhòa được trừ khi người kia có tâm sám hối xin tha tội và bằng hành động để chuộc lỗi. Vậy thì các con vật cũng vậy, cái hận thù khi bị cướp đoạt mạng sống nó sẽ không phai, sau khi chết nó nguyện rằng: "nếu có một ngày ta gặp ngươi, ta sẽ không tha cho ngươi". Sự oán hờn cứ như vây lặp lại không khi nào dừng. Người tu Phật bao giờ cũng phải hồi hướng cho mình và tất cả chúng sinh, cho cha mẹ nhiều đời, kẻ oán người thân v.v... Do đó cái oán kia dần tiêu diệt. Người biết được sự nguy hiểm của sát sinh ngay đời này tu liền sửa đổi, hạn chế hoặc dứt trừ việc sát sinh. Giống như một người hay đối tốt với mình, ai cũng quý mến. Người thường không sát sinh, tất cả các loài sinh vật đều quý mến. Tôi đọc kinh Phật hoặc chứng nghiệm thực tế các bậc tu hành đạo hạnh khi vào trong hang cùng ngõ hẻm gặp các loại côn trùng độc, hiểm ác sẽ ra sao? Vì xưa các ngài đã giữ giới sát này rồi nên chúng không bao giờ có tâm muốn sát hại các ngài mà thường có tâm ủng hộ, quý mến. Có những trường hợp như Khỉ dân cúng hoa trái, hoặc các loài có bảo hộ các ngài khi có sự nguy hiểm của kẻ thù đó là lẽ tất nhiên.
Trong Kinh Pháp cú ví dụ, Phật có kể một câu truyện như sau: Có một làng nọ, Phật và chư tăng đi đến đó khất thực liền bị đuổi đánh, thậm tệ. Trừ có ông A Nan là chưa đi. Ngày nọ, ông A Nan xin Phật đi đến đó hóa duyên, Phật đồng ý, tăng chúng thì dặn ngài A Nan rằng:"Huynh đệ nên cẩn thận, làng đó dân chúng không thuần, nếu mà bị đánh là phải chạy ngay!". A Nan tạ từ rồi mang bình bát đi tới. Ngài A Nan vừa tới đầu làng, một người làng nhìn thấy liền chạy ngay đến nói với trưởng làng rằng có một hòa thượng trông rất đức hạnh đang đến hóa duyên, chúng ta nên đón tiếp vị đó. Ngay lập tức cả dân làng đổ dồn về phía ngài A Nan rồi tung hoa, đón rước như một vị vua. Ngài A Nan đi hóa duyên về bình bát đầy lương thực. Đại chúng liền chạy đến ngạc nhiên và hỏi sự tình. Phật liền dùng trí tuệ quán chiếu mới biết được. Từ kiếp xa xưa, ngài A Nan và đại chúng vốn là người tu hành, có một lần rừng bị cháy, trong đó có một tổ ong lớn, rất nhiều ong. Nhìn thấy vậy, ngài A Nan liền liều mạng chạy vào ôm tổ ong thoát khỏi bị cháy trong khi mọi người thì đứng im không có hành động gì. Do đó, cái ơn cứu mạng của cả đàn ong đối với ngài không gì có thể sánh được. Đến đời này, bầy ong kia được làm kiếp người quy tụ tại làng kia. Khi thấy ngài A Nan đến chúng nhận ra người quen, mọi người đều hân hoan như gặp lại cha mẹ mình tái thế vậy.
Qua ví dụ trên để thấy, công đức của việc giữ gìn giới không sát sinh là rất lớn. Các nhà khoa học trên toàn thế giới đều nên tiếng cảnh báo về sự mất cân bằng sinh thái. Chúng ta biết tất cả các loài có mối quan hệ mật thiết với nhau tạo thành lưới thức ăn, nếu một nguyên nhân gì đó khiến một mắt xích trong lưới đó bị hỏng thì kéo theo các loài khác dần tuyệt chủng. Ở đây, tôi không có ý nói là mọi người phải giữ trọn giới sát, mà theo tôi cần có hành vi kiểm soát được việc sát sinh. Không được sát sinh quá giới hạn đến mức tuyệt chủng. Ai giữ đước giới không sát sinh, tất cả muôn loài đều kính mến người đó.
2. KHÔNG TRỘM CẮP: Vật gì không phải tự tay mình làm ra, mà tự ý chiếm đoạt gọi là trộm cắp. Trộm cắp là hành động bất công, thiếu công bằng. Một vật dù lớn dù nhỏ, người khác phải khó nhọc làm ra, mình tự ý chiếm đoạt chẳng phải là bất công sao? Người bị mất sẽ sinh tâm hận thù, người tự ý lấy và người bị lấy chịu chung trong sự hận thù, bất công đó. Nếu ta gặp một người có tiếng là ăn cắp, trong lòng luôn có ý cảnh giác: "thằng kia là thằng ăn cắp đấy, phải cẩn thận không là bị nó ăn cắp!". Như vậy, người giữ được giới không trộm cắp, thì mọi người đều kính mến, không có tâm lo sợ bị ăn cắp. Lợi ích đầu tiên là được mọi người kính mến, lợi ích thứ hai là không có chuyện bất công xảy ra với mình và v.v....
3. KHÔNG TÀ DÂM: Tà dâm là dâm dục, cưỡng đoạt kẻ khác trái với đạo lý. Phàm là vợ chồng cũng phải từ tốn không được bạo hành huống chi người khác không phải là vợ hay chồng mình. Tà dâm gây phá vỡ kỷ cương, luân thường xã hội. Mọi người xa lánh nhau. Nếu trộm cắp mọi người lo sợ khi gặp phải kẻ trộm cắp là vì mất đồ thì tà dâm người ta lo sợ khi gặp phải là mất tình yêu, mất gia đình. Do đó, người giữ được giới không tà dâm, thì bản thân người đó gia đình luôn hạnh phúc, êm ấm và mọi người đều kính mến.
4. KHÔNG NÓI DỐI:Nói dối là nguyên nhân gây ly gián mọi người. Ai hay nói dối thì thường không ai tin. Do đó, người giữ được giới không nói dối thì tất cả mọi người đều tin tưởng. Tại sao trong cuộc bầu cử, ông A được mọi người tin bầu với tỷ lệ cao? Vì ông A đã từng để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng mọi người mà điển hình là không nói dối và không làm sai.
5. KHÔNG THÊU DỆT: Nói thêu dệt là nói dối quá sự thực làm tăng trưởng cái ác, làm giảm sự tin tưởng, công bằng. Người giữ giới không nói thêu dệt hiện tiền được mọi người tin tưởng, tín nhiệm về lâu dài thường được mọi người ca tụng nếu có đức hạnh.
6. KHÔNG ĐÂM THỌC: Nói đâm thọc là nói có thành không, nói không thành có, nói khiến hòa bình thành chiến tranh. Khi người ta nhận ra người hay nói đâm thọc này thì chính người này sẽ bị xa lánh, dần dần không ai tin tưởng và có khi chết vì không ai tin. Người giữ được giới không nói đâm thọc thì được mọi người tin tưởng, đôi khi gặp khó khăn lại thường có người giúp đỡ chỉ bảo.
7. KHÔNG NÓI THÔ ÁC: Nói thô ác là nguyền rủa, xúc xiểm. Mọi người đều muốn nghe lời từ hòa, không ai muốn nghe lời xúc xiểm. Những người đoan chính khi thấy người nào nói thô ác liền nhìn người đó mà khinh bỉ. Người mà bị khinh bỉ thì không mấy ai chơi bời, dần dà chết trong nghèo khổ và xa lánh của mọi người. Người không nói thô ác luôn được mọi người thân cận, quý mến.
8. KHÔNG XAN THAM: Tham lam là một thói xấu. Nếu như ai cũng biết có điểm dừng của lòng tham thì xã hội không bao giờ bị mất quân bình. Người tham lam không khi nào cho là đủ; có một muốn 10, có 10 muốn 100, 1000, 10.000 v.v... dù là vật chất hay tình cảm đều sẽ phải gánh chịu hậu quả. Hậu quả đơn giản là tự dày vò bản thân khi không thỏa mãn lòng tham, hậu quả lớn hơn là gây hại về mặt tính mạng cho mình và cho mọi người. Người giữ được giới không tham lam là người biết đủ. Nếu có dư liền cho bớt để trả lại sự quân bình. Tại sao Bill Gate lại làm từ thiện? Vì ông ta biết đủ, tiền bạc không thiếu, chi bằng ông làm những việc từ thiện để lợi cho chính ông và cho mọi người. Người không tham lam được mọi người kính trọng, yêu mến và hay nhận được sự giúp đỡ của tất cả mọi người.
9. KHÔNG SÂN HẬN: Giận dữ làm phá hoại những phước lành, gây hại cho cá nhân và cộng đồng. Người hay giận dữ lâu dần sẽ bị bệnh gan hoặc tim, nếu giận quá liền tắc mạch máu mà chết. Vì không kiềm chế được giận dữ nên tất cả mọi thứ có thể bị phá hoại khi cơn giận nổi lên. Người giữ được giới không giận dữ như người khéo giữ ngọn lửa trong cây đèn không để nó gần rơm và củi vậy. Người không giận dữ lâu luôn được mọi người yêu mến.
10. KHÔNG SI MÊ: Si mê là làm một việc gì đó thiếu sáng suốt,vì tin lời nói, không tự mình suy nghĩ trước sau nên dẫn đến si mê. Người si mê tự dẫn mình vào màn đêm dày đặc không nhìn thấy đường ra. Người giữ giới không si mê, phàm làm gì cũng luôn ý thức được hành động bên trong và bên ngoài do đó người này luôn sáng suốt, có nhiều trí tuệ.
Tôi đã lược giảng qua lợi ích và phước báo của 10 giới hay thập thiện nghiệp, mọi người nếu thấy lợi ích hãy đứng trước Phật hay tự tâm mình ghi chép ra hàng ngày học theo. Ai thực hành được 10 điều thiện này, chư Phật và cá nhân tôi xin tùy hỷ và cầu mong cho họ được an lạc trong cuộc sống hiện tại và tương lai.
